4.2_Baldatika. Auzoaren garapen prozesua

  Aurretik planteatutako programari begirada bat botata, gure proiektua zentral hidroelektrikoa eta honek ekarriko dituen aldaketen bidez auzokideen harremanak estutzean zentratu dugu.

Horrela, planteatzen dena zentrala berreskuratzea eta martxan jartzea da. Ideia auzo horretara bizitzen doazenak elektrizitatea debalde edukitzea da, astean behin zentralaren ardura hartzearen truke. 

  Zentrala ez da Baldatika auzoan bertan kokatzen, erreka ondoan baizik, auzotik 150 m-ko desnibela dagoelarik. Auzoan bertan kokatzen dena ur jauzia da, aurrerago komentatuko dugun moduan, beste erabilera bat gehituko dogunari, eta hemetik diametro handiko tutu bat jaitsiko da zentraleko turbinaraino eta bertako generadore eta transformadoreen bitartez elektrizitatea sortuko da. Sortutako elektrizitatea ur saltotik zentralerainoko altuera eta ur emariaren araberakoa izango da. Auzo txikia izanik elektrizitate nahikoa sortuko da bertako guztien beharrak asetzeko.

  Ur saltoa, auzoan, 1 metro altuerako paretaz inguratutako zulo baten moduan ikusten da eta gaur egun elkartea denaren ondoan kokatzen da. Elkarteak, elizak eta erdi erorita dagoen baserri batek plaza moduko bat osatzen dute kotxeak aparkatzeko erabiltzen dena. Gure intentzioa gune hau auzokideen batzeko tokia izatea da eta honen ondorioz haien harremanak indartzea.

  Depositu honen kokalekua dela eta, eraberritzearekin batera erabilera bat ematea ere pentsatu dugu. Udaran, igerileku funtzioa emango zaio, ur saltoaren eta igerilekuaren zatiak behar bezala bananduz, ur-saltoaren presioak jendea ez kaltetzeko. Bestalde, neguan ere, inguruko berdegune eta espazio egokituak erabili ahalko dituzte.

  Horrez gain, bertan kokatzen diren eraikinak ere aztertu dira eta haien balioa erabaki da. Elkartea, antzinako eskola bat da, gaur egun kanpoko jendeak bakarrik erabiltzen duena eta auzoari ezer ez eskeintzen diona. Ondorioz, hau botatzea erabaki dugu eta horrela plaza zabaldu hegoalderuntz, bista paregabeak lortuz.

  Elizari dagokionez, oso egoera kaxkarrean aurkitzen da, egun ezin daiteke barrura sartu erortzear dagoelako. Gure ideia hau hustea eta berrikuntza bat eginez beste erabilpen bat ematea da. Kasu honetan, auzora familia gehiago joango direnez eta honek umeak ekarriko dituenez, haurtzaindegi bat proposatu da.

 Plazan kokatzen den baserrian ere berriztapena proposatu da. Erdi erorita dagoelarik egitura berria jorratu beharko da  eta plazari hobeto egokitzeko denborarekin atzikitako gehigarriak ezabatuko dira. Bertan, HERRIKO ETXEA planteatzen dugu. Bere gain, elkartea, bilera aretoa, mediku kontsulta, eta bestelako erabilera amankomunak hartuko ditu.

  Tratatu beharreko beste puntu garrantzitsu bat plazaraino ailegatzen den bidea da, zentrala, beheko Olabe auzoa eta Baldatika lotzen dituena.  Bi auzoen arteko garai bateko erlazioa berreskuratzea da helburua. Plazatik, autoak igaro ahalko dira, baina ez da lurzoruan bide tramarik agertuko; plaza errepideari gailenduko baitzaio.

  Plaza edo eremu publikoaren inguruko kota aldaketa aprobetxagarria izateko, bi nibel ezberdinetan planteatu da espazioa, 3 m-ko aldaketa dagoelarik. Elizaren alboan, frontoi txiki bat jarri da, eustorma funtzioa izango duena eta aldi berean, haurreskola aurrean gune bat sortuko duena. Plaza nagusia eta frontoiaren lotura, eskailera eta grada bitartez egin da. Grada hauek frontoira emateaz gain, hegoaldeko orientazioa dute.

  Kota ezberdintasuna aprobetxatuz, espazio nagusiaren azpikaldean gune estali bat ere proposatu da, Euskal Herria oso toki euritsua izanik, eguraldi txarra egiten duen egunetan ere jendeak biltzeko aukera izan dezan. Gainera beheko begiralekuarekin harreman zuzena dauka.

4.1 Baldatika_hasierako analisia

Azken proiektu honen aurrean, lehenengo pausoa egokitu zaigun auzoa aztertzea izan da: auzogunearen garapena, urteetan zehar jasandako aldaketak (fisikoki nahiz bizimoduaren aldetik), egungo egoera....

Horretarako, bertara hurbildu gara, jendearekin hitzegin ahal izateko eta gertakizun ezberdinen informazioa haien eskutik lortu ahal izateko. Baserri ezberdinetako jendearekin aritu ginen goiz oso batez, bertan garatzea egokitu zaigun proiektua bideratzeko gai interesgarriren baten bila.

Hona hemen hizketaldi hoietako baten adibidea:

Behin lekura gerturaturik eta bertako jendearekin gaia aztertuta, auzoaren bilakaeraren nondik norakoak eta zergatiak aztertzeari ekin genion. 

Baldatika eta inguruko 1930eko mapa topografikoa lortu genuen, eta egungo egoerarekin konparatuz emandako aldaketak hausnartzen hasi ginen. 

Baldatika betidanik izan da baserriz osaturiko auzoa, baina urteak igaro ahala bertakoen bizimoduan aldaketak eman dira. Garai batean, baserriek lantoki + etxe funtzioa jasotzen bazuten ere(bakoitza bere landa lurrekin inguraturik eta animalien presentzia nabarmenarekin) gaur egun bizitokia baino pixkat gehiago baino ez da (baratzeak norberaren kontsumorako dauzkate orain).

Horrez gain, jendearen arteko erlazioak ere nabarmen aldatu dira. Garai batean AUZOLANA zen elkarbizitzaren eredu; gaur egun aldiz, bertara iritsi diren azkenengoek euren etxebizitza modu indibidualean planteatu dute (kale nagusiari bizkarra emanez eta gainontzeko auzo espazioekin batere erlazitik bilatu gabe).

Eta aldaketa guzti hoiek, auzoaren eraikuntzan eragina izan dute noski. Eta gure azterketa ,beraz, bi norabidetan planteatu dugu; batetik, auzoaren garapena denboran zehar, eta bestetik, auzoan garatu diren eraikinen garapena:

Azterketa guztik honekin argi geratu zaigu, gure proiektuaren helburua zein izango den: Baldatikako auzokideen antzinako harreman eta elkarbizitza giroa berreskuratzea eta bermatzea.

Horretarako, bertako jendeak emandako informazioaz baliatuko gara, eta gure proposamenean baliagarri diren datuak erabiliko ditugu:

- era fisikoan herria garatzeko (eraikinak kokatzeko) arau minimo batzuk ezarriz

- zentral elektrikoa eta ogigintza berreskuratuz, jendea erakartzeko eta bertako biztanleen arteko harremana eta konpromezua bermatzeko

AUZUNEAREN ERAIKINEN KOKATZEAREN ARAUTZEA  

 Gaur egun egiten ari diren etxebizitzak euren partzelen erdian kokatzen dira eta normalean sarrerak ez daude espazio ireki amankomun batera begira, ezta kale nagusiaren kotan ere, beraz hurrengo urteetan egingo diren eraikinak honako baldintzak bete beharko dituzte:

 · sarrera kale nagusiari begira jarriko da eta harreman zuzena eduki beharko du honekin

 · ez da inolako hesirik jarriko

ZENTRAL ELEKTRIKO ZAHARRA BERRESKURATU 

Auzoan kokatzen zen zentral elektrikoa berregin eta auzo guztiarentzako doako elektrizitatea lortuko dugu, auzolagunen artean zentrala kontrolatzearen truke.

OGIA EGITEKO KOOPERATIBA TXIKI BAT  

Egun berezietan soilik ogia antzinako labeetan egiteko ohitura daukate Baldatikan, hori dela eta bizilagunen arteko harreman hori bermatzeko, ogia egiteko kooperatiba txiki baten sortzea proposatzen dugu, denon artean (batek garia, besteak egurra labeantzako, banatzeko furgoneta, Gernikako azokan saltzeko...) eskala txikian hasita, handitu daitekeen kooperatiba proposatzen dugu.

3.3 Ereño_A1 laburpen panela

3.2 Ereño_Proiektuaren garapen prozesua

[A] Eremuaren azterketa:

Espazio eta bizipen ezberdinen aztertzea izan da lehen pausoa; harrobiak zein ezaugarri eskeintzen dizkigun jakiteko, eta hauen balore eta potentziala indartu ahal izateko:

·PLATAFORMAK_harrobiaren hormak (mugak) osatzen dituzte; kota ezberdinetan kokatzen dira, dimentsio eta norabide ezberdinekin.

·ZULOAK_hormetan ageri diren etenguneak, zein lurzoruan gertatzen diren gorabehera bortitzak dira. Bi espazio edo gune bereizten dituzte.

·LURZORUKO ZULOTXOAK_lehenengo ikusian nabari ez badira ere, harrobiaren funtzionamenduaren ezaugarri esanguratsuenetako bat dira. Gerora ere erabilgarri izan daitezke oso.

 
·LANDAREAK_harrobiaren barne espazioa inguratzen duen baso edo zuhaitz multzoa batetik, eta harrobian bertan ageri diren landareak bestetik. Elementu bizidunak izanik, denboran zehar garapena jasango dute eta urtaroaren arabera, paisaia aldakor bat eskeintzen digute.

·BIDEAK_plataforma edo gune nagusi ezberdinetara iristea ahalbidetzen digutenak dira.

·ERAIKINAK_urrunetik ikusten diren erreferentzia bisualak dira, baina egun erabilerarik ez dutenak. Kokapenaren arabera, erabilera ezberdina izan dezakete.

·HORMAK_harrobiaren izaeraren funtsa dira.

·HARRI BLOKEAK_garai bateko jardueren aztarna dira. Eskala eta tamaina ezberdinetakoak, aurki ditzakegu, funtzio ezberdinei erantzuteko zain.

[B] Esku hartzea:

·GARBIKETA_harrobiaren barne espazioak txukuntzea. Plataforma nagusien lurzorua lautzea eta landare desegokiak kentzea izango da oinarrizkoa.

·IRISGARRITASUNA_harrobiko guneen arteko irisgarritasuna erraztuko da posible den heinean. Horretarako, bertako harriak erabiliko dira; apoio moduan batzutan, eskaloi modura bestetan.

·SEGURTASUNA_harrobiko altuera aldaketa bortitzetatik eta bestelako arriskuetatik babesteko, landaredia erabiltzea erabaki da. Modu honetan, bertara joango den jendearen segurtasuna bermatzea posible da, harrobian esku hartze gogorrik egin gabe.

[D] Erabiltzea:

Behin oinarrizko esku hartzea garatuta, harrobiaren proiektua osatzeko falta den gauza bakarra erabilera ematea litzateke. Horretarako, aukera askea emango zaio bisitariari bere imaginazioa martxan jar dezan.

Dena den, nik erabilera aukera batzuk proposatu ditut:

3.1 Ereño_Harrobiarekiko jarrera

3.ariketa planteatu zitzaigun unetik dauzkat buruan Ereñoko harrobiko irudi indartsuak. Autobusak utzi gintuen espazio lau eta zabalak, gero ez du zerikusirik bidearen amaieran topatuko ditugun gogortasun harresi izugarriarekin.

 

Horma bertikalen eta bertan aurkitu ditzakegun harri blokeen eskala ikaragarri bezain liluragarria da.

Bestalde, lekua nahiko zikin eta utzita badago ere, asko gustatu zitzaidan hasieratik; espazio eta txoko ezberdinak, zuloak, paretak, ikuspegi ezberdinak...

Horregatik, harrobiak eskeini ditzakeen aukerak bilatuz, nire proiektua ahalik eta esku hartze txikienarekin egitea erabaki dut. Beti ere, ekintza eta jarduera ezberdinak antolatzeko BEHARREZKO MINIMOAK eskeiniz:

1. GARBIKETA

2. IRISGARRITASUNA

3. SEGURTASUNA


Nire jarrera kontserbadore honen adibiderik garbiena, bestalde, Lacaton & Vassal arkitektoek Bordeleko Léon Aucoc plazan proposaturiko proiektua da.

          "Este proyecto forma parte de un conjunto de proyectos de "embellecimiento" de varias plazas, encargado por el Ayuntamiento de Burdeos en 1996.

          La plaza es un triángulo, rodeado de árboles, con bancos y un espacio para jugar a la petanca, como una plaza de pueblo.

          Alrededor, las casas de fachadas sobrias pero bien diseñadas forman un bello ejemplo de arquitectura urbana de viviendas colectivas sociales.

         Desde la primera visita, sentimos que esta plaza era ya bella porque era auténtica, sin sofisticación. Tenía la belleza de lo que es evidente, necesario, suficiente. Su sentido se mostraba con claridad. Las personas parecían encontrarse como en su casa, en una atmósfera de armonía y de tranquilidad, conseguida a través de los años.

         Pasamos largos momentos observando lo que allí sucedía. Hablamos con algunos de sus vecinos.

        Después nos planteamos la cuestión sobre el proyecto de remodelación de esta plaza con el fin de embellecerla.

       ¿A qué responde la noción de embellecimiento?

       ¿Se trata de cambiar un material de pavimento por otro, un banco de madera por un banco de piedra o diseño más actual, o una farola por otra más de moda? Nada suponía cambios demasiado importantes.

       Aquí el embellecimiento no tenía lugar.

       La calidad, el encanto, la vida existente: La plaza ya era bella.

       Como proyecto, hemos propuesto no hacer otra cosa que trabajos de mantenimiento, simples e inmediatos: reponer la gravilla del suelo, limpiar más a menudo, tratar los tilos, modificar ligeramente la circulación…, mejorar de forma natural el uso de la plaza para satisfacer a sus habitantes".

                                      Anne Lacaton & Jean Philippe Vassal, architectes.

2.9 Murueta_Oinarrizko MODULOA_garapena

Estalkien eraikuntza sistema finkatuta, barneko antolamendua jasoko zuten espazioak modu berean eraikitzea erabaki genuen; eraikuntza azkarra eta desmontagarria izanik:

 


Hasieran, planta orokorra antolatzeko, estalki minimoaren neurria hartu genuen oinarri (7.73m),eta beharrezko azaleren arabera estalki tipo ezberdinak proposatzen ziren:

Proiektua garatu heinean, ordea, oinarritzat estalkia hartu ordez erabilera modulu minimoa finkatu genuen:

Modulu hau, bakarka, binaka, hirunaka edota launaka erabili daiteke, erabilera bakoitzak une horretan beharrezko duen azaleraren arabera, eta mugiezina izango den bakarra komuna izango da (modulo bakarrekoa edota bikoa):

Planta orokorrean esandako konbinaketa ezberdin hauek lortzeko, moduluak rail metaliko batzuen gainean mugituko dira bi norabide elkartzutetan. Rail hauek finkatzeko, hormigoizko 30zm-ko losa altxako da, aldez aurretik proiektatutako azaleran (modulu minimoaren neurridun sarean zehar), beraz, moduluen desplazamendua mugatuko duen bakarra losa hauen dimentsioak izango dira. Era honetan, edozein lurzoru edo eremutara moldatu daitekeen eraikuntza sistema izanik. 

2.8 Murueta_Azken ematea

Bioeraikuntza Eskola_A1 Panela

 

 Eraikuntza moduluaren garapena_eraikuntza sistema

  
 Planta orokorra_e 1/250

 

Maketaren argazkiak